Cách chữa bệnh mất ngủ

Mất ngủ hay thiếu ngủ là một dạng rối loạn giấc ngủ, muốn ngủ nhưng không ngủ được, tình trạng xảy ra vào ban đêm khiến bạn luôn tỉnh táo, trằn trọc và khó đi vào giấc ngủ hoặc ngủ không sâu giấc, dễ giật mình tỉnh giấc lúc nửa đêm và khó ngủ lại được thường trên 30 phút và ngủ dậy vẫn cảm thấy mệt.

Có thể chia chứng mất ngủ làm 3 loại chính:

  • Mất ngủ thoáng qua có biểu hiện khó ngủ dưới 1 tuần.
  • Mất ngủ ngắn hạn là tình trạng bị khó ngủ, không muốn ngủ kéo dài khoảng từ 1-4 tuần.
  • Mất ngủ mãn tính là tình trạng lâu ngày không ngủ được và kéo dài trên 1 tháng.

Triệu chứng của mất ngủ

Các biểu hiện khi bị mất ngủ là gì? Chúng ta thường nghĩ không ngủ được mới là triệu chứng của bệnh, nhưng trên thực tế những biểu hiện đơn giản như chỉ ngủ thiếp đi trong một khoảng thời gian ngắn, khó đi vào giấc ngủ kéo dài, trằn trọc không yên giấc, thức dậy nhiều lần trong lúc ngủ, mỗi lần dài trên 30 phút, thức khuya mà không có cảm giác buồn ngủ, không muốn đi ngủ, thức dậy sớm nhưng không ngủ lại được… cũng là một trong các triệu chứng mất ngủ.

Ngoài ra những dấu hiệu khác như ban ngày cơ thể mệt mỏi, hay có cảm giác buồn ngủ, thèm ngủ mà không ngủ được, làm việc không tập trung, dễ nổi cáu, dễ bị cảm cúm do cơ thể mất khả năng miễn dịch, dễ bị kích thích cũng là một dạng mất ngủ. Bệnh có thể trị dứt điểm nếu tìm và xác định được rõ nguyên nhân nhưng vì có rất nhiều nguyên nhân nên người ta rất khó tìm ra nguyên nhân và điều trị bằng 1 phương pháp.

Nguyên nhân mất ngủ

1. Áp lực công việc, học tập

Cuộc sống hiện đại buộc những người trẻ phải quay cuồng vào học tập và công việc. Áp lực từ bài thi, deadline… làm hệ thần kinh luôn ở trạng thái kích thích. Điều này gây ảnh hưởng rất lớn đến giấc ngủ.

Kết quả của một nghiên cứu từ Học viện Y học giấc ngủ Mỹ cho thấy căng thẳng có thể gây ra chứng mất ngủ. Nhóm các nhà khoa học chắc chắn rằng cách mà một bệnh nhân đối phó với một tình huống là rất quan trọng. Tốt nhất chúng ta nên loại bỏ stress, và có những suy nghĩ tích cực.

2. Ăn ngọt trước ngủ

Ăn chocolate, uống cà phê, nước ngọt có ga trước khi ngủ sẽ khiến đầu óc bạn tỉnh táo, khó ngủ vì chứa hàm lượng caffeine cao.

3. Sử dụng điện thoại trước khi đi ngủ

Nội tiết tố melatonin điều hòa giấc ngủ rất nhạy cảm với ánh sáng. Cho nên khi sử bạn sử dụng điện thoại vào buổi tối, bộ não nghĩ rằng ánh sáng nhân tạo từ màn hình điện thoại là ánh sáng ban ngày. Vì vậy, cơ thể sẽ không sản xuất ra melatonin dẫn đến tình trạng mất ngủ.

Ngoài ra, theo nghiên cứu của Joseph Chandler, tiến sĩ tâm lý tại Đại học Birmingham: “Phương tiện truyền thông xã hội có xu hướng mang lại căng thẳng làm ảnh hưởng xấu đến giấc ngủ của bạn”, nên việc sử dụng điện thoại để lướt web, đọc báo, xem phim hoặc sử dụng các trang mạng xã hội trước khi ngủ không phải là ý kiến hay.

4. Thức uống năng lượng

Việc tiêu thụ đồ uống năng lượng đã phát triển trong vài năm qua. Một nghiên cứu kéo dài 4 năm được thực hiện bởi các chuyên gia từ Đại học Camilo José Cela (UCJC) đã đánh giá những tác động tích cực và tiêu cực của thức uống năng lượng đối với cơ thể người. Những người tham gia cho biết rằng họ có nhiều sức mạnh và sức chịu đựng hơn, nhưng họ trở nên lo lắng hơn và bị mất ngủ.

Những hậu quả tiêu cực có liên quan đến caffeine trong đồ uống, kích thích hệ thần kinh trung ương.

5. Đi ngủ không đúng giờ

Ngủ vào những thời gian khác nhau sẽ làm rối loạn nhịp sinh học của cơ thể. Điều đó sẽ khiến bạn khó ngủ hơn và gây ra choáng váng vào mỗi sáng thức dậy.

6. Phòng quá nóng

Nhiệt độ cao sẽ làm giảm chất lượng giấc ngủ của bạn. Nhiệt độ tốt nhất cho giấc ngủ là khoảng 21,1 độ C. 

7. Bệnh suyễn

Một nhóm các nhà nghiên cứu từ Đại học Pittsburgh đã phát hiện ra rằng chứng mất ngủ rất phổ biến ở người lớn bị hen suyễn. 37% các đối tượng có vấn đề về hô hấp cũng bị rối loạn giấc ngủ. Những người tham gia bị mất ngủ cảm thấy khó khăn hơn khi đối phó với tình trạng của họ và họ bị thêm trầm cảm và các triệu chứng khác.

8. Phòng bụi bẩn

Những hỗn độn trong căn phòng dễ làm bạn mất ngủ và bụi ở chăn, gối, rèm cửa ảnh hưởng đến hơi thở bạn. Bạn hãy vệ sinh phòng thường xuyên hoặc đặt cây cảnh trong phòng để không khí trong lành giúp thở dễ dàng và ngủ sâu hơn.

9. Mãn kinh

Được biết, phụ nữ thường bị mất ngủ nhiều hơn. Nghiên cứu mới tại Đại học bang Pennsylvania cho thấy rằng trong thời kỳ mãn kinh, nguy cơ mất ngủ tăng lên nhiều lần. Các phàn nàn phổ biến nhất là khó ngủ và giảm chất lượng giấc ngủ tổng thể.

Trong số 3.302 người tham gia, hơn một phần ba bị mất ngủ. Họ thường thức dậy vào ban đêm.

10. Tiếng ồn

Não của chúng ta nhận thấy tiếng ồn sẽ dẫn đến mệt mỏi, lo lắng, tăng nhịp tim và gây mất ngủ. 

Tùy thuộc vào mức độ, hiệu ứng của nhiễu có thể khác nhau:

  • 35-40dB: ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ và có thể gây đau đầu.
  • 45-50dB: có thể gây ra rối loạn thần kinh.
  • Hơn 50dB: tăng nguy cơ đột quỵ.

Tiếng ồn lớn cũng có thể làm hỏng sức khỏe của bạn. Vì vậy nếu sống ở nơi gần đường sắt hoặc đường cao tốc, bạn nên đóng cửa sổ vào ban đêm hoặc sử dụng nút tai.

Cách chữa bệnh mất ngủ

 Để khắc phục tình trạng mất ngủ, cần thực hiện vệ sinh giấc ngủ bao gồm:

  • Thức giấc đúng giờ hàng ngày, giới hạn thời gian nằm trên giường về mức bình thường, không nằm dây dưa.
  • Ngưng các chất kích thích như cà phê, trà, rượu trước ngủ.
  • Tránh ngủ ngắn ban ngày, trừ khi giấc ngủ ngày không ảnh hưởng giấc ngủ buổi tối.
  • Hình thành thói quen tập thể dục buổi sáng.
  • Tránh kích thích lúc tối, như nghe radio hoặc xem tivi.
  • Ăn uống điều độ hàng ngày, tránh ăn quá nhiều trước khi ngủ.
  • Các hoạt động thư giãn ban đêm như giãn cơ hay thiền, yoga. 
  • Duy trì các điều kiện để giấc ngủ thoải mái.

Một số bài thuốc dân gian điều trị bệnh mất ngủ

  1. Lá vông nấu canh, tâm sen 8g. Cách dùng: đun uống
  2. Phục thần 8g. táo nhân xao 12g, đan sâm 12g. đương qui 12g. Cách dùng: sắc uống.
  3. Liên tâm 8g, sinh thảo quyết minh 20g. hoè hoa 12g. Cách dùng: sắc uống.
  4. Dùng 50g hạt táo chua, giã nhỏ. Đun sôi kỹ với 300ml nước trong 15 phút. Dùng nước này uống hàng ngày trước khi đi ngủ giúp bạn có được giấc ngủ ngon và sâu hơn. Tinh dầu có trong hạt táo có tác dụng dưỡng não, an thần.
  5. Lấy 100g cùi nhãn tươi với 200ml nước, nấu thành canh, để nguội. Dùng hàng ngày, trước khi đi ngủ 30 phút. Canh từ cùi nhãn tươi giúp cho việc lưu thông máu lên não trở nên dễ dàng, tránh suy nhược thần kinh, giúp giảm căng thẳng và đau đầu.
  6. Hấp chín 200gr hoa bách hợp. Cho thêm 1 lòng đỏ trứng gà và 50 gram đường phèn rồi trộn đều.Sau đó tiếp tục hấp cách thuỷ trong vòng 10 phút. Nên dùng nóng trước khi đi ngủ 1 tiếng. Hoa bách hợp có tính hàn, giúp ngủ ngon và điều hoà hoạt động của hệ thần kinh. Dùng thường xuyên có thể tránh được các bệnh như: đau đầu, suy nhược thần kinh, giảm trí nhớ…
  1. Dùng 200 gram táo đỏ tươi và 500ml nước, sắc lấy nước. có thể dùng nước này thay nước uống hàng, giúp bổ thận, mát gan, tinh thần thoải mái.
  2. Lấy 10gr quế khô trộn với 100 gram hạt sen tươi và 300ml nước. Nấu kĩ thành canh. Có thể cho thêm một chút đường phèn. Quế và hạt sen có tác dụng an thần, ngủ ngon, dưỡng sắc. Người già, phụ nữ ở độ tuổi mãn kinh nên thường xuyên dùng loại canh này.
  1. Dùng 50gr đậu xanh và 10 gram đường phèn nấu kỹ với 200ml nước. Dùng khi còn nóng. Khi dùng có thể cho thêm chút sữa. Món canh này thích hợp với mọi người, nhất là những người mất ngủ lâu ngày, hoặc thường xuyên phải làm việc căng thẳng.
  2. Mắc cỡ (trinh nữ), tên khoa học là Mimosa pudica, họ Mimosaceae, mọc hoang khắp nơi. Theo tài liệu cổ, mắc cỡ có vị ngọt, tính hơi hàn, ít độc, tác dụng an thần, làm dịu thần kinh, giảm đau, long đờm, chống ho, hạ nhiệt, tiêu viêm, lợi tiểu. Toàn cây chứa ancaloit là mimosin và crocetin, flavonosit. Trong lá và rễ đều có selen nên chữa đau nhức xương khớp rất hiệu quả. Dân gian thường dùng nước sắc của mắc cỡ hoặc phối hợp với một số vị khác chữa suy nhược thần kinh, mất ngủ. Mỗi ngày dùng 20 gam sắc lấy khoảng 100ml uống mỗi tối trước khi đi ngủ.
  3. Lạc tiên, còn được gọi là dây nhãn lồng, chùm bao, tên khoa học là Passiflora foetida. Dân gian tin rằng dùng đọt lá luộc chín làm rau trị mất ngủ rất hiệu quả. Trong lạc tiên có chứa cyanohydrin glycoside, sulphate ester, tetraphylline A, B, deidaclin, volkenin, passiflorin. Nhiều nước châu Âu đã ly trích chất passiflorin từ lạc tiên để bào chế thành một loại thuốc an thần nhẹ, giúp những người lớn tuổi dễ ngủ.
  1. Hoa nhài là cây thân gỗ, thường mọc thành bụi, lá bóng cả hai mặt, phiến lá hình bầu dục hơi trái xoan, mọc đối. Hoa trắng, mọc thành cụm ở nách lá hay ngọn cây. Nếu bạn bị mất ngủ kéo dài, hãy lấy rễ hoa nhài 100-200gr, ngâm trong 1 lít rượu trắng 35-40 độ. Mỗi ngày uống 10-20ml trước khi đi ngủ. Nếu không uống được rượu, có thể dùng rễ nhài hãm uống thay trà. Hoặc, hoa nhài 10 g, tâm sen 10 g, hạt muồng (quyết minh tử) 12 g (sao đen). Sắc uống ngày một thang chia 3 lần, uống 3-5 ngày liên tục.
  1. Mất ngủ do làm việc quá sức hoặc suy nghĩ lo âu căng thẳng, kèm theo là biểu hiện hay hốt hoảng, thấp thỏm lo âu, tim hồi hộp, hay quên, chân tay mỏi rũ, ăn uống kém, sắc da không tươi nhuận, cả đêm không ngủ được, hoặc lúc ngủ lúc thức, hay nằm mơ, dễ tỉnh giấc. Lấy củ mài sao vàng, hạt sen để cả tim (sao) mỗi thứ 20g; lá dâu, long nhãn, áo nhân (sao), lá vông, bá tử nhân mỗi thứ 10g; sắc uống mỗi ngày.
  1. Mất ngủ kèm theo triệu chứng buồn bực, ù tai, đau lưng, uể oải không muốn làm việc, nóng nảy bứt rứt, có cảm giác bốc hỏa lên đầu mặt, đau đầu choáng váng, tâm phiền miệng khát, đêm ra mồ hôi trộm… Dùng bài thuốc: Đậu đen, hạt sen để cả tim (sao), lá vông, lá dâu tằm mỗi thứ 20g; lạc tiên, thảo quyết minh, mè đen mỗi thứ 10g; vỏ núc nác 6g; sắc uống.
  1. Ngủ không yên, người nhút nhát, hay cáu gắt, hư phiền, ngủ không yên, hay chiêm bao vớ vẩn: Hạt sen, táo nhân sao đen mỗi thứ 40gr, sắc uống.
  2. Mất ngủ kèm theo đầy tức vị quản, ợ hơi, khó chịu hoặc ăn ít, đại tiện không thông hoạt, bụng đau, chân tay bủn rủn: Trần bì, la bạc tử, chỉ thực mỗi thứ 10g; hương phụ 12g, mộc hương 15g, sắc uống.

Những cách giúp bạn ngủ ngon hơn

  1. Yoga

Các nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Seattle cho thấy tập yoga trong 12 tuần có thể giúp loại bỏ chứng mất ngủ. 249 người đã tham gia vào nghiên cứu này bằng cách tập yoga và thể dục nhịp điệu. Kết quả là, chất lượng giấc ngủ của họ tăng lên và mức độ trầm cảm và căng thẳng giảm. Phụ nữ trải qua thời kỳ mãn kinh nên tập yoga vì nó sẽ giúp họ thoát khỏi chứng mất ngủ.

  1. Thảo mộc

Rối loạn giấc ngủ có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống của một người và nó liên quan đến một loạt các bệnh như béo phì, trầm cảm, lo âu và các quá trình viêm nhiễm. Một số công trình nghiên cứu chỉ ra một số loại cây có thể được sử dụng để cải thiện chất lượng giấc ngủ. Các loại thảo mộc đó là nữ lang, hoa bia, hoa cúc, và cỏ. Cách tiếp cận điều trị này khá tốt vì nó tự nhiên, an toàn và hiệu quả. Để tránh chứng mất ngủ, bạn cũng nên tránh xa các loại thực phẩm có nhiều gia vị.

  1. Nước ép anh đào

Các nhà nghiên cứu từ Đại học bang Louisiana thấy rằng uống nước ép anh đào hai lần một ngày trong 2 tuần đã giúp tăng thời gian ngủ lên gần 90 phút ở những người lớn tuổi bị mất ngủ. Anh đào là một nguồn tự nhiên của melatonin, một loại hormon giúp điều chỉnh chu kỳ ngủ-thức. Ngược lại, không nên uống đồ uống có chứa caffeine.

  1. Liệu pháp ánh sáng

Theo Grace Dean từ Đại học Buffalo, ánh sáng đóng một vai trò quan trọng trong việc giữ nhịp sinh học ổn định. Một lượng lớn ánh sáng hoặc thiếu nó sẽ ảnh hưởng đến chu kỳ ngủ của bạn. Điều trị rối loạn giấc ngủ với ánh sáng không phải là một phát hiện mới, nhưng nghiên cứu này thử nghiệm một phương pháp duy nhất. Kính có đèn tích hợp là các lựa chọn thay thế di động cho các khối sáng lớn được sử dụng trong quá khứ.

  1. Thiền

Thiền đóng một vai trò trong việc giải quyết các vấn đề liên quan đến chứng mất ngủ. Bệnh nhân thiền định sẽ cảm nhận được sự cải thiện về chất lượng giấc ngủ, bệnh trầm cảm, cũng như căng thẳng và mệt mỏi sẽ biến mất.

  1. Kính màu hổ phách

Sử dụng kính màu hổ phách ngăn chặn ánh sáng xanh từ thiết bị điện tử. Ngoài việc thoát khỏi chứng mất ngủ, áp lực động mạch của bệnh nhân giảm.

  1. Tư thế ngủ phù hợp

Ai cũng đều có tư thế ngủ yêu thích, nhưng một số tư thế được xem là tốt hơn so với những tư thế khác. Theo Tiến sĩ John Douillard, nằm nghiêng bên trái có lợi cho sức khỏe của bạn. Tư thế như vậy tạo điều kiện cho bạch huyết từ não của bạn lưu thông, khuyến khích tiêu hóa thích hợp, và hỗ trợ chức năng lá lách khỏe mạnh. Vì vậy, hãy thử nằm nghiêng bên hông trái của bạn và xem bạn cảm thấy thế nào.

Bệnh mất ngủ